قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2377

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال چهار صد و پنجاه و يكم از رحلت خير البشر از جمله وقايع اين سال آنكه در شب پانزدهم ماه شعبان ميانهء غلامان المستنصر باللّه ، كه در دمشق بودند و به عبيد فاطمه مشهور بودند ، و ميانهء جمعى از عباسيّه جنگ واقع شد و كثرت محاربه و مجادله ايشان ، آتش به دار الإماره افتاد كه مشهور به خضرا بود . و چون خضرا نزديك بود به جامع دمشق ، كه به « جامع بنى اميّه » اشتهار دارد ، آتش از خضرا به جامع سرايت نمود و تمامى سقف آن مسجد ، كه به زينت آن در ربع مسكون عمارتى نبود ، بسوخت و از محاسن آن جامع اثرى نماند . و در اكثر تواريخ معتبره مسطور است كه آن مقدار طلا و لاجورد و ساير مزيّنات عمارت كه در آنجا صرف نموده بودند در هيچ وقتى از اوقات ، هيچ احدى در هيچ عمارتى از عمارات صرف نكرده بود ؛ چه ، تمام سقف و ديوارهاى آن مسجد را به فصوص « 1 » طلا مذهّب « 2 » ساخته بودند و در ديوارهاى آن جامع ، صور اقاليم سبعه را با بلاد مشهوره تصوير نموده بودند و صورت حرمين شريفين را ، زادهما اللّه تعظيما ، در بالاى محراب تصوير كرده بودند و باقى بلاد شرقى و غربى عالم را به موضعى لايق به او مىبود مصوّر ساخته كه هركه به آن جامع درمىآمد در يك لحظه بر تمامى ربع مسكون به طريق اجمال ، بلكه بر وجه تفصيل اطلاع مىيافت ؛ چه ، غير از صور شهرها صور درياها و رودخانه‌هاى مشهور و صور درختان بلاد متفرّقه مثمر و غير مثمر همه را در آنجا باز نموده بودند . و همچنين صور حيوانات عجيبه

--> ( 1 ) . فصوص : جمع فصّ ، محل بند و اتصال . - و . ( 2 ) . مذهّب : طلاكارىشده ، تزيين‌يافته با طلا ، تذهيب . - و .